”ሸያብ ኣይትጸውዕ: ለባም ጸውዕ!!!””

ኤፍሬም ሃይለ 

ብመጀመርያ እዚ ሓድሽ መርበብ ሓበሬታ ምድረ ባሕሪ: ኣብ ሓጺር ዕድሚኡ ንስለ እቲ ዝገብሮ ዘሎ ልዑል ኣበርክቶ አመስግን:: ንቐጻሊ ካብ’ዚ ብዝበለጸ መንገዲ ኣበርክቶኡ ከዕዝዝ እንዳተመኔኹ: ናብ ብኣርእስቲ:- ”ሸያብ ኣይትጸውዕ: ለባም ጸውዕ!!!” ብዝብል ዛዕባ ናብ ዝጽሕፎ ዘለኹ ክሰግር:-

ኣቦና ቀለታ ኪዳነ ከም በዓል ጸጋ ዕድመ: ብዛዕባ እታ ኹላትና እንፈልጣ ኤርትራ ኢዮም ዘዘንትዉ ዘለዉ:: ንሶም በዓል ጽቡቕ ዕድል ኮይኖም ኣብ ዕድሚኦም ኣብ ምምሕዳር ኤርትራ ናይ ዝረኣይዎ ስርዓታት ኢዮም ዝገልጹልና ዘለዉ::

ኣቦና ቀለታ ኪዳነ ንኹነታት መግዛእቲ ጣልያን ክገልጹ እንከለዉ: ካብ ኩሎም ግዝኣታት እንተላይ ካብ ሕጂ ዘሎ ኤርትራዊ ምምሕዳር መንግስቲ: እቲ ዝሓሸን ዝበለጸን ናይ ጥልያን መግዛእታዊ ምምሕዳር ምንባሩ ኢዮም ዝገልጹ::

ዋእ ኣቦና ቀለታ ኪዳነ ምናልባት ምስ ዕድመ ምድፋእ ድኣ ምስ ምምሕዳር ዓባይ ብሪጣንያ: ኣብ ዘለዉዎ ሃገር ብድጎማ የንብሮም ስለ ዘሎ: ነቲ እዋን መግዛእታዊ ፋሽሽታዊ ጣልያን ብስም ኤውሮጳውያን ጠሚቶም የመስግንዎ ከይህልዉ ይጠራጠር እንተዘይኮይኑ: ኣብ እዋን መግዛእቲ ጥልያን እኮ ነዛ ሕጂ ህዝቢ ኤርትራ ለይትን ቀትርን መን ኢኻ ዝብሎ ዘይብሉ ሸናዕ ዝብለላ ዘሎ ከተማ ኣስመራ እኮ: ብፍላይ ከኣ ናይ ሕጂ ጎደና ሓርነት: ናይ መግዛእቲ ጣልያን ካምፖሺታቶ ተወስ ኢሉ ዝንቀሳቐሰሉ ኤርትራዊ እኮ ኣይነበረን:: ወረ ምንቅስቃስ ናብ ቦታስ ይትረፍ: ኤርትራዊ ከም ሰብ ዘይቁጸረሉ እዋን ኢዩ እኮ ነይሩ:: እቲ ዘሕዝን ከኣ: ካብ ልዕል ክብል ገሊጸዮ ዘለኹ ማንያክ ዝብሃል ሕማም ዝተወርሰ: ኣቦና ቀለታ ኪዳነ ክኸውን ካብ ዝብል ሕማም ተበጊሶም ንነብሶም ባዕሎም ባጀላ ስለ ዝዕድልዋ: ከም ናይ ታሪኽ ጸሓፍን ተመራማርን ኮይኖም ኢዮም ቀሪቦም ዘለዉ:: እዚ ፈትዮም ዝዛረብሉ ዘለዉ ኣይኮነን:: ውጺኢት ናይ ማንያክ ዝበሃል ሕማም ብውሽጦም ዝግንፍሎም ዘሎ ተርባጽ ኢዮም ዝዛረቡ ዘለዉ:: እንተዘይኮይኑ ኣእምሮኦም ኣብ ዝሰኸነሉ ግዜ ምስ ቀረባ ፈለጥቶም: እቶም ፈለጥቶምውን ናይ ብሓቂ ንምእራሮም ኢሎም ብልቢ ምስ ዝገንሕዎም: ኣብ እዋኑ ተረዲእዎም ዝቕበልዎ እኳ  እንተኾኑ: ናብ ንቡር ሕማም ተመሊሶም ምህውታቶም ግን ዝተርፎም ኣይኮነን::

ኣቦና ቀለታ ኪዳነ ሕሉፍ ሓሊፍዎም: እዚ ኹሉ ምስ መሬት ዘለዎም ምትእስሳር ንዝዓበይሉ ባህልን ልምድን ረሲዖም ንኩነታት ባድመ ክገልጹ እንከለዉ: ”ባድመ ካብ ናይ ክልተ     ጽምዲ ብዕራይ ዝሓልፍ ስፍሓት ዘይብላ: ናይ 10 ሰብ ቤት ኢያ:: በዚኣ ዝመጽእ ሽግር ከኣ ከም ሽግር ክቑጸር ኣይነበሮን:: ናብ መንግስቲ ዘብጽሕውን ኣይነበረን:: ካብ ከባቢ ብዘለዉ ክልተ ሽማግለታት ገባር ሰዲድካ ንዓመታት ብዝቐጸለ መስርሕ ዘይኮነስ: ብሓደ ረፍዲ ክፍታሕ ዝነበሮ  ጉዳይ ኢዩ:” ክብሉ ብምንኣስ ገሊጸሞ ኣለዉ:: 

እምበርዶ ኣቦና ቀለታ ኪዳነ ንነብሶም ከላልይዋ እንከለዉ እንታይ ከም ዝበሉና ይዝክርዎ ኣለዉ:: ”ኣነ ኣቶ ቀለታ ኪዳነ ይብሃል:: ኣብ እዋን ሃይለስላሴ ከኣ: ኣመሓዳሪ ኣውራጃ ኮይነ ኢየ ሰሪሐ;; ኢዮም እኮ ዝብሉና ዘለው::

ሓደ ኣመሓዳሪ ዝነበረ በዓል መዚ: ሕቶ ምስሕሓብ መሬት ዶብ ክልተ ሃገራት ኣይኮነን: ኣብ ክልተ ዓዲ: ወረ ኣብ ሓንቲ ዓዲ ንዘጋጥም ናይ ክልተ ገባር ዘሰሓሕብ መሬት ንምፍታሕ: እንታይ ዓይነት ኣገባብ ክኽተል ከም ዘለዎ ዝፈልጥዎ ኣይመስሉን ጥራይ ዘይኮነ: እንዶ ‘ውን የብሎምን:: ንምዃኑ ንነብሶም ናይ ታሪኽ ተመራማሪ ኢሎም ካብ ዝሰመዩ ሰብ: እንታይ ክንጽበ:: ካብ ናቶም ግን ናይቶም ሰብ ራድዮ ናዝ ገደደ:: እንታይ ዓይነት ታሪኽ ኢኹም ተመራሚርኩም? በየናይ መወከሲ? ክሳብ ሕጂ ዘቕረብኩሞ ናይ ምርምር ውጺኢት ጽሑፋትኩም ከ እንታይ ዝብል ኣርእስትታ ሂብኩሞ ኣለኹም? ኣበይ ተወኪስና ክንረኽቦ ንኽእል? ዝብል ሕቶታት ዘይብሉ: ጠቢብ ሒዝዎ ተባሂሉ ከም ብጎማ ከም ዝተዓጥነ መከረኛ: ወይ ከኣ ዛር ሒዝዎ ተባሂሉ ከም ዝሽረጥ በዓል ቆለ: ናብ መደበር ራድዮኹም መጺኡ ትሕዝቶኡ ብዘየገድስ: መጺኡ ዝደጉሕ ሰብ ጥራይ ኢዩ ዘድልየኩም:: እዚ ከይመመኹም ንስለ ቃለ መሕትት ኢልኩም መምልኢ መደብ ኢልኩም ትሰርሕዎ እንተሊኹም ተጋጊኹም:: ሰኣን ኣፍልጦን ጉድለት ዓቕምን እንተኾይኑ ኸኣ: ካብ ሰማዕቲ መደብ ገይርኩም ምኽሪ ሕተቱ ይብለኩም:: ከም’ዚ ምስ ተረኽበ ኢዮም ኣቦታት ”ሸያብ ዘይኮነ ለባም ጸውዕ ዝበሉ”

ኤፍሬም ሃይለ