ንህዝቢ ትግራይን ኤርትራን ንምንብርካኽ  ብዓቢ ኣሕመድን ኢሳያስን ተወጢኑ ዘሎ ኣዚዩ ኣስጋኢ ዝኾነ ወራር ኣብ ዝለዓለ ደረጃ በጺሑ’ሎ!!

0
56


ብጸጋዘኣብ  ገብረጊርግስ

ትርጉመ ብደበሳብ በራኺ

መእተዊ

ከም ዝዝከር ካብ ምዉላዕ ኩናት እቲ ኣብ ወርሒ ግንቦት 1998 ኣብ መንጎ ህዝባዊ ግንባርን መንግስቲ ኢትዮጵያን (TPLF/ERDF) ዝተኻየደ ውግእ ጀሚረ ዝነበረኒ ጽኑዕ መርገጺ ጸላእቲ ሃገርና ኤርትራን ህዝባን እቲ ብህግደፍ ዝምራሕ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ፋሺሽታዊ ስርዓትን በቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ብኢፒኣርዲፍ (ERDF) ዝምራሕ ስርዓትን ምዃኖም ገሊጸ ነይረ። ሕጂ’ወን እንተኾነ ነቲ ኣብትግዜ’ቲ ዝነበረኒ መርገጺ ኣይጠዓሰሉ’የ ።

እዚ ኮይኑ ግን በቲ ኣብትግዜ’ቲ ዝነበረኒ መርገጺ ኣይጠዓስ’ የ መበልየይ ከኣ ክልቲኦም መራሕቲ ማለት መራሒ ህግደፍን መራሒ  ኢፒኣርዲፍን (ERDF) ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብስም ወራር ዶብ ናተይ’ዶ ናትካ ብዝብል  ሞገተ ብልዝብ ክፍታሕ ዝከኣል ኣነዶ ንስኻ ብምባል ወይ ብመን ዓብለለ ዝወልዕዎ ዘይሓላፍነታዊ ኩናት ብዙሕ ህይወት በሊዑ እዩ። ቀጺሉ’ውን ኣብ ታሕሳስ 2000 ኣብ መንጎ ክልቲኦም ተጻባእቲ ወገናት ኩናት ጠጠዉ ከብሉ ኣብ ስምምዕ ምስ ተበጽሐ፡ መራሕቲ  ወያነ ለይትን መዓልትን ብዘይ ምቁራጽ ብምስራሕ ንኤርትራን ህዝባን ፖለቲካዊ ተነጽሎን ቁጠባዊ ክሳራን ንምውራድ ዝተኸተልዎ “ኣይ ኩናት ኣይ ሰላም” ዝብል መርገጺ ኣብ ህዝብና ዓቢ በሰላ ከይገደፈ ኣይሓለፈን።

በዚ ምኽንያት’ዚ ከኣ መራሕቲ ወያኔን መንግስቲ ኢትዮጰያን ብዝተኸተልዎ ዘይቅርዑይ መርገጺ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ን28 ዓመታት እዚ ዘይብሃል ግፍዕን በደልን ከሳራን ዉሪዱ’ሎ። ኮይኑ ግን እዚ ኩነታት’ዚ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ፈጺሙ ተቐይሩ ካልእ መልክዕ ብምሓዝ  ሚዛን ሓይሊ ተጻባእቲ ኣብ ከባቢና ካልእ መልክዕ ሒዙ ወጺኡ’ሎ ።

ከም’ቲ ዝፍለጥ መራሕቲ ወያነ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ካብ ማእከላይ መንግስቲ በብእዋኑ ብዘጋጠሞም ተጻብኦታት ኣብ ጸቢብ ዓንኬል ተወሲኖም ማለት ኣብ ዓዶም  ኣብ ትግራይ ተወሲኖም ኣለዉ። ስለ ዝኾነ ከኣ እቲ ኣብ ኤርትራን ህዝባን ዝወርድ ዝነበረ ተጻብኦታት ኣብ’ዚ እዋን’ዚ የለን። እይኹን እምበር ኩሉ ኤርትራዊ  ከም ዝዝክሮ፡  ወያነ ኣብ ኢትዮጰያ ን28 ዓመታት ኣብ መሪሕነተ ኣብ ዝነበሩሉ እዋን ኣብ ኤርትራን ህዝባን ንዘዉረድዎ  በደል ብምጥዓስን ብምዝካርን ኣብ ዝተፈላለየ እዋን ይቕረታ ሓቲቶም ኣለዉ።

ህልው ኩነታት ከባቢና እንተደኣ ተዓዚብና  ኣብ’ዚ እዋን’ዚ  ብስም ለውጢ ዝመጸ ሓይሊ ብስዓቦ ዘይንቡር ኩነታት ኣብ ሓደገኛነን ክዕረ ኣብ ዘይክእለሉን ደረጃ በጺሑ ብምህላዉ፡  ነዚ ኩነታት’ዚ ብምግምጋም እንታይ ክግበር ይከኣል እንታይ’ከ ክግበር ካይከኣልን ብዝብል ገምጋም ርእይቶይ ስዒበ ከቕርብ’የ።

ብገምጋመይ ኩናት ኣብ ዝኾነ ሰዓት ክውላዕ ይኽእል’ዩ፡ ዝተርፍ ከኣ ኣይመስልን

ድሕሪ ኣብ 2018 ምፍራም ምስጢራዊ ስምምዕ ዉልቀ መለኽቲ እሰያስን ዓብይን፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ  ክልቲኦም  መራሕቲ  ዝተራእየ  ዘይተለምደ ወይ ዘይንቡር ፍቕርን፡ ምድሪባሕሪ ብቐጻሊ ዝህቦ ዝነበረ መተሓሳሰቢ ወይ መጠንቀቕታ እዚ ጉዳይ’ዚ ብዕቱብ ክረአ ከም ዘለዎን እዚ ኮሸምሸም’ዚ እንተቐጺሉ ከአ ኣብ ውሽጡ ሓጺር ግዜ ነቲ ብወያነ ዝምራሕ ሓይሊ ብወተሃደራት ዉልቀመላኺ እሰያስን በቶም ኣብሳዋ ዝሰልጠኑ ኣብ ሰሜን ዝርከቡ ወተሃደራት ኢትዮጵያን ከምኡ’ወን በቶም ብወገን ኣመሓራን ደቡብን ዝርከቡ ወተሃደራት ዓብይ ኣሕመድ መጥቃዕቲ ክወርዶም ከምዝኽእል ኣተንቢሀ ነይረ።

 እዚ ጥራሕ ኣይኮነን፡ ምድሪባሕሪ ብቐጻሊ ዘጠንቅቖ ጉዳይ እንተነይሩ እዞም ክልተ ዝተረግሙ  ጉሓላሉ ማለት ዓብይ ኣሕመድን  ኢሳያስ ኣፈወቅን ካብቲ ኣብ 2018 በብዉልቆም ዝኸተምዎ ሚስጥራዊ ዉዕል ጀሚሮም ንወያነን ንህዝቢ ትግራይን ንምንብርካኽ ከምኡ’ዉን ንኤርትራ ከም ልዑላዊት ሃገር ንኸይትቐዉምን፡ ፖለቲክውን ባህለውን ቁጠባውን ጸጋታታ ብምልማስ ኣብ ትሕቲ ኢትዮጵያ ተቖሪና ንኽትተርፍ እዚ ዘይበሃል ተንኮላት ክኣልሙ ከም ዝጸንሑን ይኣልሙ ከምዘለውን ሓቢረን ክሕብር ጸኒሐ’ውን።

እዚ ጥራሕ ኣይኮነን ፡ ሕልሞም ንምትግባር ከኣ ውልቀመላኺ ኢሳያስን ኣዘዝቲ ሰራዊት ኤርትራን ኣብዝ ቀረባ ግዜ ኣብ ሱዳን ተረኺቦም ምሰ መራሕቲ ሱዳን ብምስምማዕ ሰራዊትን ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራን ኣብ ከሰላን ፖርት ሱዳንን ክሰፍሩ ምዃኖም ተፈሊጠ’ሎ።

ወተሃደራውን ፖለቲካውን ዕላማ ናይ’ዚ ስምምዕ’ዚ ከኣ ነቲ ንትግራይ ምስ ሱዳን ዘራኽብ ዶብ ንመእዕጻውን ንምቁጽጻርን ኮይኑ ሓድሽ ግንባር ብወገን ሱዳን ብምኽፋት ከኣ ንዝኾነ ካብ ትግራይ ዝወጽእን ናብ ትግራይ ዝአኣቱን ነገራት ብምኽርዳንን ብምዕጻውን ንወያነን ንህዝቢ ትግራይን ከምኡ’ውን ነቶም ኣብ ዶባት ኤርትራ ዝርከቡ ተቓወምቲ መንግስቲ ኤርትራ ንምጥቃዕ ተባሂሉ ዝተወጠነ እኩይ ዕላማ ዘለዎ ተግባር ምዃኑ ንርዳእ። ብኻልእ ኣበሃህላ ከኣ ድልየት ፋሽሽታዉያን መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝኸፈሉ ከፊሎም ሓላፍነት ዝጎደሎ ደማዊ ኩናት ብምውላዕ ንህዝቢ  ኤርትራን ትግራይን ንምርዓድን እንተኾይኑሎም ከኣ ንምድምሳስ ዝዓለመ ተግባር ኮይኑ፡  እዚ ዘይ ሓላፍነታዊ ደማዊ ኩናት’ዚ ዘስዕቦ በሰላታት ንህዝቢ  ኤርትራን ትግራይን ጥራይ ዘይኮነስ ካብኡ ሓሉፉ ንመላእ ቀርኒ ኣፍሪቃን ካልኦት ጎረባብትን ዝትንክፍን ዘናውጽን ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት።

ውዲት ናይ’ዞም ክልተ እኩያት መራሕቲ ካብ ጀኦጉራፊያውን፤ ታሪኻውን፤ ፖለቲካውን ከምኡ’ውን ካብ’ዚ ዝርአ ዘሎ ሓድሽ ፍቕርን ስምምዕን ዉጽኢቱ እንታይ ከምዝኾነ እንዳበርሀ መጺኡ’ሎ። እዚ ተወጡኑ ዘሎ ምቛም ሓባራዊ ወተሃደራዊ ሃይሊ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሕቖ ህዝቢ ኤርትራን ትግራይን ንምስባርን ንምርዓድን ከምዘኾነ ርዱእ እንዳኾነ መጺኡ’ሎ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ካብ’ዚ ኩነታት’ዚ ክንርድኦ ንኽእል ነገራት  እንተልዩ ከኣ ተንኮላትን መደባት ክልቲኦም ውልቀ መለኽቲ ንምብርዓን ክልቲኡ ህዝብታት ግንባር ፈጢሮም፡ ሰሚሮም ኣንጻር ጸላእቶም፡ ኣንጻር’ዞም ውልቀ መለኽቲ ብዘይ ወዓል ሕደር ምስ ዝስለፉ ጥራይ እዩ።   

ከም ዝርደኣኒ፡ እዚ ብዉልቀ መላኺ ኢሳያስ ኣንጻር ወያነ ተወጢኑ ዘሎ ውግእን ተጸብኣነት ቀንድ ዕላምኡ ንኮለኔል ኣብይ ካብ’ቲ ምስ ወያነ ኣጋጡምዎ ዘሎ ዘይዕረቕ ጽልእን ቅርሕንትን ንሱ ዘስዓቦ ዘይተርፍ ዉድቀቱ ንሞድሓን ምዃኑ ብሩህ እዩ። እንተኾነ ግን እዚ ኣከያይዳ’ዚ ዘይሕጋውን ብወንጀል ዘሕትትን ተግባር ምዃኑ ዝተዘንግዐ ይመስል።

እዚ ውግእ’ዚ ህዝቢ ኤርትራን ትግራይን/ኢትዮጵያን ብትሪ ክቃወምን ካብዚ ሓሊፉ ከኣ ነዚ ጨካንን ኣጽናትን ጠላምን ስርዓታት ኢሳያስን ኣብይን ብወተሃደራዊ ዕጥቂ ክአልዮም ኣለዎ።  እዚ ኮይኑ ግን ኣብ’ዚ ቀራና መገዲ’ዚ ኩሉ ኤርትራዊ ክርድኦ ዘለዎ ጉዳይ እንተደኣ ሃልዩ ፡ ከምኡ’ውን ኣብዚ ኣብ እዋን ነጥበ መቐይሮ ታሪኽ ቀርኒ ኣፍሪቃ በጺሕናሉ ኣብ ዘለናሉ  እዋን፡ ኩልና ኤርትራውያን ክንግንዘቦ ዘለና ጉዳይ እነተደኣ ሃልዩ ዓወት ህዝብ ትግራይ  ዓወት ህዝብ ኤርትራ፡ ስዕረት ህዝብ ትግራይ  ከኣ ስዕረት ህዝብ ኤርትራ ምዃኑ ተረዲእና ድጋፍና ነሕዋትና ትግራዎት ኣይንንፈጎም፡ ኣጆኹም ንበሎም።

በዚ ምኽንይት’ዚ እየ ከኣ ቅድሚ ቁሩብ ኣዋርሕ ሓቅታት ታሪኽ ኤርትራን ትግራይ ዘይርዳእን እዋንውን ኣድላይነትን ምትሕብባር ክልቲኡ ህዝብታት ኤርትራን ትግራይ ከምኡ’ውን ኣቃውማ መሪሕነቱ ሕወሓት ኣብዚ ግዜ’ዚ ዘይግንዘብን እንተሃልዩ ካብ ሓሸውየ ፖለቲካ ብኽብሪ ክእለ ኣለዎ ኢለ ዝደምደምኩ። ልዕሊ ኩሉ ከኣ ኣብ ፖለቲካ ቀዋሚ ጽልኢ ወይ ከኣ ቀዋሚ ፍቕሪ የለን ዝበለኩ።

ብኻል ኣበሃህላ ከኣ ኢሳያስ ብመሰረት’ቲ ወትሩ ዘካይዶ ጎስጓስን ናይ ተጻባእነት ኮቦሮን ብምድሳቕ  ውግእ ኣብ መንጎ ኤርትራን ትግራይ ከም ዝውላዕ እንተደኣ ገይሩ ፡ ደላይ ፍተሒ ዝኾነ ኤርትራዊ  ከሉ ዓቕሙ ብዘፍቀዶ ሰፊሕ ጎስጓሰ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ኢሳያስ ብምግባር ሰራዊት ኤርትራ ብረቱ ናብ ስርዓት ኢሳያስን ጉጀለኡን ብምቕናዕ  ዉልቀመላኺ ኢሳያስን ጉጀለኡን ካብ ገጽ መሬት ኤርትራ ንሓዋሩ ከምዝጠፍኡ ምግባር እዩ። በዚ ምኽንያት’ዚ ከኣ ኩሎም ኣብ መሬት ትግራይ ዝርከቡ ደለይቲ ፍትሒ ዓቕሞም ብምውህሃድ ሓደ ዕላማ ዘለዎ ሓባራዊ ሰራዊት ብምቛምን ንኹሎም ኣብ መዓስከራት ዝርከቡ መንእሰያት ብድልየቶም መሳሪያ ከም ዝዓጥቁ ብምግባር ክብርን ልኡላዊነትን ኤርትራን ህዝባን ምሕላው የድሊ። 

ቀጺለ ከኣ ምድረ ባሕሪ ኮም (Mdrebahi.com) ወኪለ ንኹሎም ኣብ ሙላእ ዓለም ዝርከቡ ዲያስፖራ ኤርትራውያን ከመሓላልፎ ዝደሊ መልእኽቲ እንተደኣ ሃልዩ  ኩሉ ብሃገሩ ዝግደስ  ዓቢ ይኹን ንእሽቶ ብሓደ ተጠርኒፉ ኣብ ትግራይ ብገንዘብን ብሞራልን ዝሓየለ ፖለቲካዊ ሓይሊ ብምቛም ማለት “ሓድነት ኤርትራውያን ኣብ ትግራይ” ብዝብል ስም ብምጥርናፍ  ኣንጻር እቶም እኩይ ዕላማ ዘለዎም ስርዓት ኢሳያስን ኣብይ ኣሕመድን ጉጀለኦምን ደው ብምባል ሓያል ቃልሲ ብምክያድ ዉዲቶም ምፍሻል የድሊ።

ብኻልእ ወገን’ውን ኩሎም ኣብ መላእ ኢትዮጵያ ኣብ ትሕቲ ሕሱም ጭኮና ዝነብሩ ብሄረሰባትን ከምኡ’ውን ኩሎም ንፍትሕን ንማዕርነትን ዝቃለሱ ሀዝብታት ኣብ ጎድኒ ህዝቢ ኤርትራን ትግራይን ጠጠው ብምባል ንኹሉ ሽርሕታትን ተግባራትን ከምኡ’ውን ነዚ ዝካየድ ዘሎ ብኢሳያስን ኣብይን ዝተወጠነ ፐሮፓጋንዳ ኩናትን ወረ ኩናትን ብሓባር ኮይኖም ክኹንንዎ  ምድረ ባሕሪ ብኣጽእኖት ትጽዉዕ። 

ክሳብ ዕለተ ውድቀት’ዚ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ፋሽሽታዊ ሓይሊ፡ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ብስነ ልቦናን ብጉልበትን ንዋትን ሓይሉ፡ ምስቶም ንልኡላውነት ኤርትራ ዝቃለስ ዘሎ ሓይሊታት ብምትሕብባር ዉድቀት እዞም ክልተ ውልቀመለኽቲ ከቀላጥፍ ምድረ ባሕሪ ትጸውዐ። ኣብርእሲኡ’ውን ምድረ ባሕሪ ብኹሉ ዓቕማ ምስቶም ንልኡላውነት ኤርትራ ዝቃለስ ዘሎ ሓይሊታት ቆይማ ቃልሳ ክትቅጽል ምዃና ብጽኑዕ ተበስር።



NO COMMENTS

LEAVE A REPLY