እንታይነት ደምሒት ይቃላዕ

Drs. Tsegezab Gebregergis, London, September 4, 2015

imagesDOR9W3EA

 ኣብዚ ኣርእስቲ ኣዚ ክዛረበሉ ደልየ ዘለኹ ጉዳይ ብዛዕባ ደሞክራስያዊ ምንቅስቃስ ሓርነት ትግራይ (ደምሐት) ዝምልከት ኢዩ፣ እዚ ሕቶ እዚ ውን ብጣዕሚ ኣገዳሲ ኢዩ፣ ኣገዳሲ ዝኾነሉ ምኽንያት ከኣ፣- ንኹሉ ኤርትራዊ ኣብ ውሽጢ ኤርትራን ኣብ ስደት ዝነብሩ ብዙሕ ኣተሓሳሲቡን ኣስጊኡን ስለ ዘሎ ኢዩ። ስለዚ ብመጀመርያ ዘቕርቦ ሕቶ፣ መን ኢዮም ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ትግራይ (ደምሒት)? እንታይ ኢዩ ዕላማኦም ከ? ዝብል ክኸውን ይግባእ። ደምሒት ድሕሪቲ ብዶብ ሰበብ ዝተላዕለ ግጭት ኣብ ሞንጎ ብህግደፍ ዝምራሕ መንግስቲ ኤርትራን፣ ብህወሓት ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያን ምውልዑ ዝተወልደ ፖለቲካዊ ውድብ ኮይኑ፣ ክሳብ ሕጂ ኣብ ኤርትራ ቀዋሚ ወትሃደራዊ መደበር፣ ተዋሂብዎ ክንቀሳቐስ ዝጸንሐን፣ ከም ዝበሃል እዚ ደምሒት ተባሂሉ ዝፍለጥ ፖለቲካዊ ውድብ፣ ንብህወሓት ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንምቅዋምን፣ ንዑኡ ኣዳኺሙን ስዒሩን ከኣ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ባዕሉ ስልጣን ንምሓዝ ኢዩ ዝተበገሰ።

እዚ ኮይኑ እቲ ዝብሃል ደምሒት ግን፣ ካብ ከም ፖለቲካዊ ውድብ ኮይኑ ዝፍጠር ክሳብ ለይቲ ሎሚ፣ ሰብ ዝርእዮን ዝፈልጦን ዝኾነ ዓይነት ስሪሒት ምንቅስቓስ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ኣንጻር ወያነ ዘካየዶ የልቦን። ኣይረአን ውን።

ብህወሓት ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኸኣ፣ ሽሕኳ በብግዝኡ ነቶም ንዑኡ ዝቃወሙ ኢትዮጵያውን ውድባት፣ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሮም ዓበይቲ ክስታት ንመንግስቲ ኤርትራ በብግዚኡ ከቕርብ እንተጸንሐ፣ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዝመደበሩ ደምሒት ግን፣ ዋላኳ ብኤርትራ ዝሕገዝ ምዃኑ እንዳፈለጠ፣ ኣንጻሩ ዝቐንዐ ዝኾነ ዓይነት ክሲ ኣቕሪቡ ግን ሪኢናን ሰሚዕናን ኣይንፈልጥን። እምበኣርከስ እቲ ኣገዳሲ ሕቶ እዚ ዝስዕብ ኢዩ፣- እንተድኣ ሓቂ ኮይኑ ደምሒት ንመግስቲ ወያነ፣ ብወትሃደራትዊ ሓይሊ ስዒሩ ስልጣን ኣብ ኢትዮጵያ ክጭብጥ ዕላማ ዘሎዎ ውድብ ኮይኑ፣ እሞ ኸኣ ካብ 10,000 ክሳብ 20,000 ዝኾኑ ዕጡቓት ወትሃደራት ዘለዎ ኮይኑ፣ ንምንታይ ድኣ ሞ ወያኔ መንግስቲ ዝኾነ ዓይነት ፕሮፖጋንዳ ኣንጻር ደምሒት ዘየካየደ? ዝብል ሕቶ ኢዩ። ከምኡ ውን ደምሒት እዚ ተጠቒሱ ዘሎ ወትሃደራዊ ሓይሊ እንከለዎ፣ እሞ ከኣ ካብ መንግስቲ ኤርትራ ኩሉ ኣድላዩ ሓገዝ ዝግበረሉ ካብ ኮነ፣ ንምንታይ ድኣሞ ኣንጻር መንግስቲ ወያነ ተግባራዊ ዝኾነ ተቓዉሞታት ዘየርኣየ? ዝብል ሕቶ በብእዋኑ ይለዓል ኢዩ። ብኻልእ መዳይ እንተሪኢና ውን፣ ደምሒት ኣብ ውሽጢ ጉዳይ ናይ ኤርትራ ጣልቃ ኢዱ ኣእትዩ፣ ንዘውዲ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ዘናውሕ ኣንጻር ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ተግባራት ከተግብር ንዕዘብ። እዚ ተግባራት እዚ ከኣ፣ እቲ ናይ ብሓቂ ዕላማ ናይ ደምሒት ዕሱብ ወትሃደራዊ ሓይሊ ንመንግስቲ ህግደፍ ዘገልግል ድኣ ምበር፣ ናይ ብሓቂ ንብወያነ ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝቋወም ከም ዘይኮነ የጋልጽ የረጋግጽ። ብተወሳኺ ደምሒት፣ ናይ ብሓቂ ንስርዓት ወያነ ዝቛወም ሓይሊ እንተዝነብር፣ ንምንታይ ምስዚ ግዙፍ ሓይሉ ንምንታይ ከ መደበሩ ኣብ ትግራይ ገይሩ ዘይቃለስ? ንስርዓት ወያነ ብወትሃደራዊ ሓይሊ ናብ ትግራይ ኣትዩ ብምስላኽ ወትሃደራዊ ስርሒታት ዘየካይድ? ናብ ዝብል ዝተጨበጠ ክምለስ ዘለዎ ሕቶ ኢዩ ዘእትወና።

እምበኣርከስ እዘን ክሳብ ሕጂ ዝጠቐስክዎን ቀንዲ ነጥብታት፣ ንደምሒት ዝምልከት መሰረት ብምግባር፣ እቲ ቀንዲ ዕላማን ስራሓትን ናይ ደምሒት፣ ንዘውድን ስልጣንን ውልቀ መላኺ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ንምክልኻል ድኣ ምበር፣ ብመሰረቱ ንወያነ መንግስቲ ዝቃወም ፖለቲካዊ ውደባ ኣይኮነን። ተግባራቱ ከም ዝምስክሮ ክከውን ኣይክእልንዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ ደምሒት ብወያነ መንግስቲ ሰልጢኑ፣ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ኮይኑ ነቲ ተወጢኑ ዘሎ። ብወያነ ንኤርትራ ንምውራር ፖለቲካውን ወትሃደራውን መንገዲ ጸራጊ ኮይኑ ዘገልግል ዘሎን፣ በብግዚኡ ከኣ ብምስጢራዊ መንገዲ ጸብጻባት ስለ ውሽጣዊ ኩነታት ኤርትራ ዘተሓላልፍ፣ ጸረ ኤርትራዊ ሓድነትን፣ ጸረ ልዑላውነት ኤርትራን ዝኾነ፣ ናይ ብወያነ ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያን ኣካል ኢዩ።

መንግስቲ ኤርትራ እዚ ምዃኑ እቲ ምስጢራዊ ተልእኾ ናይ ደምሒት ይፈልጥ ኢዩ። ኣይፈልጥን ኢዩ ክበሃል ከኣ ፈጺሙ ኣይክኣልን ኢዩ። መንግስቲ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ጽቡቕ ገይሩ ኢዩ ዝፈልጥ፣ እዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ተልእኾ ናይ ደምሒት፣ ናይ መንግስቲ ኤርትራ ንወያነ ኣረኪብዋ ንምጥፋእ ስለ ዝኾነ፣ ደምሒትን ወያነ መንግስትን ብዓብይኡን መንግስቲ ኤርትራ ሓደ ኢዩ ዕላምኦም፣ ንሱ ኸኣ ንኤርትራን ህዝባን ኣዋሪድካን ኣዳኺምካን፣ ኣብ ትሕቲ ኢትዮጵያ ንምቑራን ዝዓለመ ኢዩ።

እምበኣርከስ ብናተይ ኣረኣእያ፣ እቲ ሓቂ ደምሒት ቀንድን ጸላእን ናይ ህዝቢ ጸላኢ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ኮይኑ፣ ንኤርትራን ህዝባን እንዳ ኣዳኸመ፣ ንመንግስቲ ህግደፍን መንግስቲ ወያነን ዘገልግል ኣካል ሰራዊት መንግስቲ ወያነ ኢዩ።

እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ፣ ኩሉ ኤርትራዊ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዝነብር፣ ደምሒት ንሉኡላውነት ኤርትራን ሓድነትን ህዝብን ኣብ ዓቢዩ ሓደጋ ዘሳጥሕ ሓይሊ ስለ ዝኾነ፣ ውዕል ሕድር ከይበለ፣ ካብ ኤርትራ ክወጽእ ጽኑዕ ጠለብና፣ ብመንገዲ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ነንነብረሉ ሃገራት፣ ኣብ ጎኒ ድሕነት ኤርትራ ብምስላፍ፣ ጽኑዕ ጠለባትና ከነቕርብ ይግበኣና።

እምበኣርከስ ንደምሒት ብዝምልከት እዚ ኣብ ላዕሊ ኣቕሪበዮ ዘለኹ ሓቅታት ኢዩ። እዚ ሕእቅታት እዚ ኸኣ፣ ኣብ ግዚኡ ትኽኽለኛ መፍትሒ እንተዘይተረኺብዎ፣ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ጥራይ ዘይኮነ፣ ንምሉእ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዓብዩ ሓደጋ ከምጽእ ዝኽእል ጉዳይ ስለ ዝኾነ፣ ኣቐዲምና ንማሕበረ ሰብ ዓለም ከነፍልጥ ኣለና።

ካብዚ ሓሊፍና ነቲ ብኢሰያስ ኣፈወርቂ ዝምራሕ ህግደፍ መንግስቲ፣ ኣብ ሊብያ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳር ኮሎኔል ጋዳፊ ዝተኸስተ ኣብነት ክኾኖ ምዝኽኻር ውን ከድልየና ኢዩ። እንተ ድኣ ከም ኣመሉ ነቲ ንዓና ኣተሓሳሳቢ ኮይኑ ዘሎ ጉዳያት ጸማም እዝኒ ዝህብ ኮይኑ ግን፣ ልክዕ ከምቲ ንኮሎኔል ጋዳፊ ዘጋጠመ፣ ንኢሰያስ ኣፈወርቂ ውን ኣብ ኤርትራ ከም ዘጋጥም ዘጠራጥር ኣይክኸውንን ኢዩ።