The Flagrant Opportunist in Journalism: The case of Habtom Yohannes in the Netherlands!

0
211


ጋዜጠኛ ማለት እንታይ ማለት’ድዩ?

እዛ ጽሕፍተይ አብ ናትኩም መርበብ-ሓበሬታ ከተስፍሩዋ ብትሕትና ይሓትት። የቐንየለይ።

ካብ ተስፋይ ሃብተ ሆላንድ።habtom

ሃብቶም ዮውሃንስ ምስነብሱ ከም ጋዜጠኛ’ዩ አላልዩና። ግን ሞያ ጋዜጠኛነት በቲ ጉቡእ ስነ-ምግባር (normative and applied ethiks) ድዩ ዝግልገለሉ ን ዘገልግለሉን ዘሎ ክንመሚ ኢና።

ከምቲ መብዛሕትና ዝተኸታተልናዮ፡አብዘን ዝሓለፋ 4 አዋርሕ አብ ሃገረ ሆላንድ ዝጀመረ ናይ ክስታት ምምስራት ይቕጽል አሎ። ሃብቶም ዮውሃንስ አብቲ ቤት ፍርዲ ከም ጋዜጠኛ ኮይኑ ብዙሕ ግዝየ ተኻፊሉ ኔሩ። ንምሳሌ አብታ ናይቶም ክልተ አስተርጎምቲ፡ “ምስ መንግስቲ ኤርትራ ኢድ አለኩም” ተባሂሎም ብዘይ ጭብጢ ምስ ተወንጀሉ፡ አብ ልዕሊታ ናይ ኢሚግሬሽን ትካል ክሲ ዝመስረቱላ ምዓልቲ፡ሃብቶም ዮውሃንስ ቪደዮ-ካሜራ ከም ዓንዲ ተኺሉ ክመልእ ምስ በለ: እቲ ፈራዲ “ከሰስቲ ደረቕ ይኹን ተንቀሳቓሲ ስእሊ ወይውን ድምጺ-ምምላእ አይነፍቅድን ስለዝበሉ ኩልኩል’ዩ” በሎ። አብታ ህሞት እቲአ ክወሓጠሉ ዘይከአለ ሃብቶም ዮውሃንስ ኮፍ ኢሉ ጥራይ ክዕዘብ ተገደደ።

“ወዲ ድሙ ከም ቀደሙ” ነቲ ኩሉ ብ ቋንቋ ሆላንድ ክባሃል ዝወዓለ ለኻቢጡ አብ ትግርኛ አስተርጕሙ አብ ሬድዮ ኤስ-ቢ-ስ አውስትራልያ (Radio-SBS Australia) ባዕሉ አንበቦ። አሽማት ናይቶም አስተርጎምቲ አሕዋት ድማ ደጋጊሙ ከም መግቢ አኮምስዖ። ስለዚ ሕጊ ናይ ቤት-ፍርዲ ብ ቕሉዕ ጠሓሶ። አብቲ ናቱ ገጸ-መጽሓፍ (facebook) ብምልጣፍ ድማ ቡዙሓት ናቱ ስዓብትን-ዘይሰዓብትን ከም ዘዳምጽዎን ዝዝርግሕዎን ገበረ። እዛ ገበን እዚአ ድማ ዕሽሽ ኢልካ ትሕለፍ ጉዳይ ከምዘይኮነት በዛ አጋጣሚ’ዚአ ነበስሮ። እቶም አስተርጎምቲ ምስ “ኤስ-ቢ-ኤስ አውስትራልያ” ብዝገበርዎ ርክብ ፡ እቲ ሃብቶም ዮውሃንስ አብ ናቶም ሬድዮ ዘውጸኦ” ሕጊ ከም ዝጠሓሰ” ነቲ ጉዳይ ስለዝበጽሕዎ ነቲ ፈነወ ረድዮ አልዮሞ አለዉ። ሽም ጋዜጠኛነት ዝደወነ ሃብቶም ዮውሃንስ ንባዕሉ “ዲኖ ህበይ” ተኸድነ።

ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ አብ ሃገረ ሆላንድ ዑቕባ አብ ዝሓተተትሉ እዋን ውን ይዝከረኒ፡ ሃብቶም ዮውሃንስ አብ ልዕሊቶም ተጻወቲ ዝገበሮ ጸቕጢ ቀሊል አይነበረን። ካብቲ ጸቕጢታት ወስ ክብለኩም፡ “ካብ መንግስቲ ኤርትራ ዝወረደኩም ግፍዕታት ክትነግሩና አለኩም” ህዝቢ ሆላንድ ክፈልጦ መሰል አለዎ” እንዳበለ የሸግሮም ኔሩ። እዚ አብቲ ሽዑ ንሰነድ ተባሂሉ ብዛዕባቶም ተጻወቲ ዝተሰርሐ ተንቀሳቓሲ-ስእሊ (video) አሎ። እቲ ነታ ቪድዮ ዝሰረሐ (John Appel) ዝተባህለ ሰናዲ አብ ዝገበሮ ቃለ-ምልልስ ይብል፡

” ሃብቶም ዮውሃንስ ዝበሎ ቡዙሕ ቆሪጸ ዘትረፍኩዎ አሎ ካብዚ ቪድዮ፡ ምኽንያቱ እቲ ዘረባ ሃብቶም ዝበሎ ነዞም ተጻወቲ አስጋኢ ስለዝኾነ” ሃብቶም ዮውሃንስ ግን እንታይ ይምልከቶ ናይዞም ተጻወቲ-ኩዑሾ ብምንታይ ምኽንያት ካብ ዓዶም ከምዝወጹ? እዚ ነቶም ናይ ሆላንድ ናይ ኢሚግረሽን ትካል ይምልከት። “ኩሉ ሰብ ነናቱ ከይዝ አለዎ” ኢሉ ድማ ሓደ ካብቶም ተጻወቲ መለሰ አብቲ ቪድዮ። እዝጊ አፍለጦ። ሃብቶም ዮውሃንስ “አብ ሞንጎዞም ተጻወቲ ኩዑሾ፡ናይ መንግስቲ ኤርትራ ሰለይቲ አይስኣንዎምን’ዮም ክብል ውን ገሊጹ ኔሩ”። ሕጊ ኢሚግሬሽን-ሆላንድ ድማ ከምዚ ይብል፡

“ዝኾነ ዑቕባ ዝሓትት ሰብ፡ እቲ ዘቕርቦ ዑቕባ-መሕተቲ-ምኽንያት (case) ንሳልሳይ አካል ክንገሮ ብሕጊ ዝተኸልከለ’ዩ”፡ ከምዚ ክነሱ እቲ ሕጊ ሃብቶም ዮውሃንስ ግን ሕጊ ሆላንድ ቅጭጭ አይበሎን። በዚ ድማ ሃብቶም ዮውሃንስ ብዙሕ ተቓውሞ አጓኒፍዎ’ዩ ካብቶም ናይ ገጸ-መጽሓፍ ተኸታተልቱ።

አብ ሃገረ-ሆላንድ ነብሲወከፍ ጋዜጠኛ “ልቸንሳ” ወይድማ ናይስራሕ ፍቓድ አለዎ። “Raad voor Journalistiek” ዝብሃል ትካል ድማ ነቶም ጋዜጠኛታት ቁጽጽር ይገብረሎም፡ ስርሖም ብጽፉፍ የካይዱዶ ወላስ አይፋል። ካብዛ ተቖጻጻሪት ትካል እዚአ’ምብኣር ሃብቶም ዮውሃንስ ከምልጥ አይግብኦን። ሃብቶም ዮውሃንስ ስም ጋዜጠኛነት ይድውኖ’ሎ። ጋዜጠኛነት “ጉልባብ” ተጠቒሙ ዝጥሕሶ ሕግታት ማእለያ የብሉን።

ሓደ ግዝየ ነቶም አስተርጎምቲ ካብ ስርሖም ምስተዘናበሉ አብ ገጸ-መጽሓፍ (facebook) ናቱ ከምዚ ክብል ጺሒፉ፡ “አስተርጎምቲ ብህግደፍ ዝኽፈል ኩቡር ጠበቓ ተኻርዮም “። ሓደ ልቸንሳ ዘለዎ ጋዜጠኛ ከምዚ ኢሉ ብዘይ ጭብጢ ክጽሕፍ መንዩ ተሓታቲ? ትርጉም ጋዜጠኛ’ኮ ካብ-ህዝቢ ናብ-ህዝቢ ብቕንዕና ሓበሬታ ምዝርጋሕ ማለት’ዩ።

አነ ንሃብቶም ዮውሃንስ ክገልጾ እንተኾይነ መግለጺ’የ ዝስእነሉ። ክልተ ልቢ አለውኦ። ሓንቲ ናይ-ሓበሻ ሓንቲ ኸአ ናይ-ፈረንጂ። ልቡ ዘይርከብ፡ ዕላምኡ ዘይንጹር፡ አሎ ምሳይ እንዳበልካዮ ሸተት። ስግንጢር። ሓንሳብ ጋዜጠኛ ይኸውን፡ሓንሳብ ቀሺ፡ ሓንሳብ ፖለቲከኛ፡ ሓንሳብ ተጣባቒ-መሰላት። ከም ነፋሒቶ ዝቀያየር ጉድ ሪኢና።

ተስፋይ ሃብተ ሆላንድ 19-04-2016



NO COMMENTS

LEAVE A REPLY